Share this

W branży opieki zdrowotnej często używa się terminu „świadoma zgoda”. Ale co to oznacza?

Świadoma zgoda oznacza, że zanim pacjent podda się leczeniu lub zabiegowi medycznemu, w pełni rozumie wszystkie elementy związane z tym zabiegiem, w tym ryzyko, korzyści, alternatywne metody leczenia i potencjalne skutki uboczne. Ponadto świadoma zgoda oznacza, że decyzja o podjęciu leczenia lub procedury medycznej jest całkowicie dobrowolna.

Jeśli pacjent wymaga interwencji medycznej, takiej jak szczepienie, lekarz powinien udzielić mu wszystkich informacji i odpowiedzieć na wszelkie pytania.

Przed przystąpieniem do interwencji medycznej należy uzyskać świadomą zgodę.

Co powinien omówić ze mną mój lekarz prowadzący?

1. Ryzyko i korzyści

Przed podaniem leku lub poddaniem się zabiegowi lekarz powinien poinformować pacjenta o wszystkich potencjalnych zagrożeniach i korzyściach. Należy również uzyskać informacje na temat potencjalnych działań niepożądanych. Informacje na temat ryzyka i korzyści powinny być dostosowane do konkretnego pacjenta, ponieważ każda osoba będzie odczuwać skutki w inny sposób, w zależności od wieku i stanu zdrowia.

2. Zarys leczenia

Powinieneś otrzymać schemat leczenia. Zarys leczenia będzie zawierał takie informacje, jak sposób podawania leku, czas trwania zabiegu, czas powrotu do zdrowia oraz sposoby radzenia sobie z efektami ubocznymi. Najlepiej byłoby, gdyby zostały one przekazane w formie drukowanej, aby można było do nich później sięgnąć.

3. Historia choroby

Lekarz powinien znać historię choroby pacjenta. Ważne jest, aby pamiętać, że wszyscy jesteśmy różni. Lek, który działa u jednej osoby, nie zawsze będzie działał u innej. Aby dowiedzieć się, czy leczenie lub zabieg będzie korzystny, ważne jest, aby pacjent i lekarz zapoznali się z historią choroby. U pacjenta mogą występować stany chorobowe, które wpływają na możliwość leczenia, a w rzadkich przypadkach leczenie może stanowić zagrożenie dla pacjenta. Ważne jest, aby zapoznać się z historią alergii i sprawdzić, czy w przeszłości nie wystąpiła negatywna reakcja na podobny lek. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, czy dany lek może wpłynąć na stan zdrowia pacjenta, można odmówić przyjęcia leku. W przypadku szczepionki Covid-19 można ubiegać się o oficjalny formularz zwolnienia lekarskiego. Można to zrobić tutaj.

4. Alternatywne procedury lub sposoby leczenia

Aby zapewnić najlepszą możliwą opiekę medyczną, lekarz powinien zaproponować pacjentowi alternatywne metody leczenia. W przypadku szczepionki Covid-19 warto wiedzieć, że istnieją alternatywne, bezpieczne i skuteczne metody leczenia, które można znaleźć tutaj.

5. Decyzja dobrowolna

Ważne jest, aby wszystkie decyzje dotyczące zdrowia były podejmowane dobrowolnie. Jest to tzw. zgoda dobrowolna. Zmuszanie kogokolwiek do przyjęcia leczenia lub procedury medycznej wbrew jego woli jest niezgodne z prawem. Jeśli osoba czuje, że musi poddać się zabiegowi medycznemu, aby nie stracić pracy, miejsca na uniwersytecie czy swobody poruszania się, to znaczy, że została przymuszona i zastrzyk staje się przestępstwem, a świadoma zgoda została naruszona.

Dlaczego jest to ważne?

Świadoma zgoda ma chronić ludzi przed przymusem, eksperymentami medycznymi i procedurami, które mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. Ponieważ to pacjent musi żyć z konsekwencjami każdego leku lub procedury, powinien otrzymać informacje umożliwiające mu dokonanie świadomego i wolnego wyboru. Jest to ważne, aby mieć pewność, że pacjent otrzyma opiekę na najwyższym poziomie. Leczenie powinno być stosowane tylko wtedy, gdy dana osoba podejmie decyzję, że interwencja przyniesie znaczące korzyści, a ryzyko będzie minimalne.

Świadoma zgoda może pomóc w przygotowaniu pacjenta na przyszłość, tak aby po leczeniu (np. szczepieniu) mógł on podejmować kluczowe decyzje dotyczące powrotudo zdrowia. Na przykład plan leczenia pozwoli ci dowiedzieć się, czego możesz się spodziewać podczas powrotu do zdrowia, abyś mógł wziąć więcej wolnego w pracy, zaopatrzyć się w leki wspomagające powrót do zdrowia i uzyskać wsparcie przyjaciół i rodziny.

Aby uzyskać najlepszą opiekę kliniczną, należy zawsze pytać lekarza lub pielęgniarkę o opinię, czy pacjent jest wystarczająco sprawny, aby poddać się zabiegowi lub leczeniu. Etyka lekarska zobowiązuje ich do pomocy w podjęciu najlepszej decyzji.

Co to jest etyka lekarska?

Etyka lekarska to wytyczne, których powinni przestrzegać wszyscy lekarze podczas leczenia ludzi. Są to podstawowe zasady dotyczące praw człowieka, a także uznawane za najlepsze praktyki w dziedzinie zdrowia publicznego. W celu wyrażenia świadomej zgody pracownicy służby zdrowia powinni brać pod uwagę wszystkie filary etyki medycznej.

Cztery filary etyki medycznej:

  1. Autonomia pacjenta – pracownicy służby zdrowia muszą respektować prawo pacjenta do decydowania o tym, czy chce on poddać się zabiegowi medycznemu, czy też nie.
  2. Dobroczynność – Dobroczynność oznacza, że obowiązkiem pracownika służby zdrowia jest „czynić dobro” i podejmować tylko takie działania, które przyniosą korzyść pacjentowi.
  3. Zasadanon-maleficence – zasada non-maleficence oznacza, że świadczeniodawca powinien „nie szkodzić” oferowanym przez siebie interwencjom. Jeśli istnieje ryzyko, potencjalne korzyści z leczenia muszą je przewyższać.
  4. Sprawiedliwość – pracownicy służby zdrowia muszą traktować wszystkich ludzi jednakowo, bez względu na pochodzenie etniczne, religię, płeć czy sytuację społeczną.

Czy wszyscy mogą wyrazić świadomą zgodę?

Nie każdy może wyrazić świadomą zgodę. Ważenie ryzyka, korzyści i skutków ubocznych interwencji medycznej wymaga dojrzałości, zdolności do podejmowania decyzji oraz umiejętności rozważenia krótko- i długoterminowych konsekwencji. Ważne jest, aby rozważyć zdolność danej osoby do podejmowania tego rodzaju złożonych decyzji dotyczących jej zdrowia.

Świadoma zgoda nie może być udzielona przez następujące osoby:

Dzieci

Wiek, w którym można wyrazić zgodę na podjęcie decyzji medycznych, jest różny na całym świecie, ale zwykle mieści się w przedziale od 14 do 18 lat. Niektóre kraje oceniają dojrzałość każdej osoby. Rodzice i opiekunowie dzieci, które nie są w stanie wyrazić zgody, powinni wyrazić świadomą zgodę w ich imieniu. Nazywa się to zgodą rodziców.

Okoliczności nadzwyczajne

W niektórych okolicznościach uzyskanie ważnej zgody nie jest możliwe. Na przykład, gdy osoba dorosła jest poddawana zabiegowi chirurgicznemu i wystąpią komplikacje, lekarz może być zmuszony do wykonania zabiegu lub zastosowania leczenia, które nie zostało omówione przed zabiegiem. Ten rodzaj opieki w nagłych wypadkach może mieć kluczowe znaczenie dla ratowania życia. W takiej sytuacji odpowiedzialność za wspólne podejmowanie decyzji jest często dzielona między krewnych i zespół opieki zdrowotnej.

Osoby niepełnosprawne

Jeśli dana osoba nie jest w stanie podjąć decyzji o wyrażeniu zgody na leczenie z powodu niepełnosprawności intelektualnej, emocjonalnej, psychicznej lub społecznej, jej opiekun może zostać poproszony o podpisanie formularza zgody lub udzielenie zgody w jej imieniu.

Jak wyrazić świadomą zgodę na szczepienie szczepionką Covid-19?

Procedura świadomej zgody jest następująca:

  • Osoba wykonująca zastrzyk musi przekazać pacjentowi wszystkie informacje potrzebne do podjęcia świadomej decyzji, w tym informacje o ryzyku, korzyściach, skutkach ubocznych i alternatywnych metodach leczenia.
  • Informacje te należy przekazywać w sposób zrozumiały dla pacjenta.
  • Decyzję należy podjąć dobrowolnie, nie ulegając niczyim naciskom ani nie dając się przekupić (np. gotówką, zniżkami na produkty, darmowymi posiłkami).
  • Konieczne będzie podpisanie formularza zgody, aby wykazać, że pacjent zrozumiał przekazane mu informacje. Formularz zgody jest dokumentem prawnym, który chroni osobę udzielającą leczenia w razie wystąpienia jakichkolwiek problemów, dlatego należy upewnić się, że uzyskano wszystkie informacje potrzebne do dokonania właściwego wyboru.

Potencjalne ryzyko i korzyści wynikające z zastosowania wstrzyknięcia Covid-19

Zastanawiając się, czy przyjąć zastrzyk Covid-19, należy zrozumieć następujące kwestie:

  • Osoby, które otrzymały zastrzyk, nadal mogą zarazić się wirusem, rozprzestrzeniać go i zachorować.
  • Zastrzyki Covid-19 są nadal w fazie badań klinicznych. W normalnych warunkach opracowanie szczepionki zajmuje do 10-15 lat. Nie wiemy, jakie są długoterminowe zagrożenia i korzyści.
  • Obecnie niektóre zakłady, miejsca pracy i uczelnie mogą wymagać szczepienia. Należy pamiętać, aby nie ulegać tym wymaganiom, ponieważ to Ty będziesz musiał ponieść konsekwencje tej interwencji.
  • Zastrzyki Covid-19 wiążą się z wyższym ryzykiem wystąpienia ostrych reakcji alergicznych (anafilaksji) w porównaniu ze zwykłymi szczepieniami.
  • Zastrzyki Covid-19 nie są zaprojektowane tak, jak zwykłe szczepionki. Dostarczają one przepis na to, jak organizm może wytworzyć białko wirusa.
  • Działania niepożądane szczepionek są zgłaszane do różnych medycznych baz danych. Należą do nich zaburzenia krwawienia, krzepnięcia, pracy serca, mózgu i układu odpornościowego. Odnotowano również przypadki śmiertelne.

Więcej informacji o różnych chorobach i działaniach niepożądanych związanych z podawaniem zastrzyków Covid-19 można znaleźć tutaj (wkrótce), a także o sposobie ich zgłaszania tutaj (wkrótce).

Subscribe to World Council for Health’s newsletter to get up-to-date information about this

Support people-powered world health