De afgelopen decennia heeft de wereldwijde wetenschappelijke gemeenschap haar inspanningen opgevoerd om vrouwen en meisjes te inspireren en bij het beleid te betrekken. Toch zijn vrouwen en meisjes op bèta/technisch gebied nog steeds ondervertegenwoordigd en ondergewaardeerd. Ter ere van de Internationale Dag van vrouwen en meisjes in de wetenschap (11 februari), zijn hier 12 vrouwen in de wetenschap die in de loop van de geschiedenis echt belangrijke dingen hebben gedaan.

1: Caroline Lucretia Herschel was de eerste vrouw die als wetenschapper een salaris ontving.

Caroline Herschel was een Duitse astronome die een aantal belangrijke ontdekkingen in de astronomie heeft gedaan, waaronder de ontdekking van verschillende kometen, waaronder 35P/Hershel-Rigollet. Zij was de eerste vrouw die een overheidsfunctie bekleedde, de eerste die als wetenschapper een salaris verdiende, de eerste die wetenschappelijke resultaten publiceerde in de Philosophical Transactions, de eerste die een gouden medaille kreeg van de Royal Astronomical Society, en de eerste die een erelidmaatschap kreeg van de Royal Astronomical Society.

2022 02 11 14.12.49

2: Mary Jackson was NASA’s eerste zwarte vrouwelijke ingenieur.

Mary Jackson was een Amerikaanse wiskundige en lucht- en ruimtevaartingenieur bij de National Aeronautics and Space Administration (NASA) – in die tijd bekend onder de naam National Advisory Committee for Aeronautics. In 1951 begon zij als computer te werken bij de gesegregeerde West Area Computing Division. In 1985, na het volgen van gevorderde ingenieurslessen, werd Mary NASA’s eerste zwarte vrouwelijke ingenieur.

Later aanvaardde zij een demotie om manager te worden, zodat zij invloed kon uitoefenen op de aanwerving en bevordering van vrouwen in wetenschappelijke, technische en wiskundige loopbanen bij de NASA.

2022 02 11 14.13.54

3: Alice Augusta Ball ontwikkelde een effectieve behandeling voor lepra.

Alice Augusta Ball, een Amerikaanse scheikundige, ontwikkelde de “Ball Methode” – de meest effectieve behandeling voor lepra in het begin van de 20e eeuw. Ball was de eerste Afro-Amerikaan en de eerste vrouw die een masterdiploma kreeg aan de Universiteit van Hawaii. Ze was ook de eerste Afro-Amerikaanse en eerste vrouwelijke scheikundeprofessor van de school.

2022 02 11 14.14.54

4: Marie Tharp bracht de oceaanbodem in kaart en bewees daarmee de theorie van de plaattektoniek.

Marie Tharp was een Amerikaans geoloog en oceanograaf. Zij maakte deel uit van een onderzoeksproject om de oceaanbodem in kaart te brengen met behulp van technologie die nog niet eerder op die manier was gebruikt. Helaas mochten vrouwen toen nog niet mee op onderzoeksboten. Haar collega’s gaven haar de gegevens van hun reizen en met alleen pennen en linialen bracht zij de oceaanbodem in kaart.

2022 02 11 14.16.51

Wetenschappers verwachtten een overwegend vlak, karakterloos oppervlak te zien, maar uit de kaart van Marie bleek dat de oceaanbodem in feite vol valleien, ravijnen en bergen zat. Marie vond een 16.000 kilometer lange bergkam en wat een kloofvallei bleek te zijn. Zij veronderstelde dat hier magma uit de aarde zou opstijgen en nieuwe korst zou vormen als de zeebodem zich tijdens de continentale drift zou verspreiden. In die tijd vonden veel wetenschappers het idee om continenten te verplaatsen belachelijk en Marie kreeg te horen dat haar ideeën gewoon “meisjespraat” waren. Uiteindelijk aanvaardde de wetenschappelijke gemeenschap de bevindingen die essentieel waren voor de theorie van de plaattektoniek.

5: Rosalind Franklin hielp bij de ontdekking van de dubbele helix.

Toen Rosalind Franklin in 1951 als wetenschappelijk medewerker werkte aan het King’s College in Londen, ontdekten zij en een van haar studenten dat er twee vormen van DNA waren: een droge “A” en een natte “B”. Een van hun röntgenfoto’s van de “B”-vorm van DNA was cruciaal bewijsmateriaal toen de structuur van DNA uiteindelijk werd geïdentificeerd. Rosalinda’s foto, Foto 51 genaamd, leidde ertoe dat James Watson en Francis Crick in 1962 de Nobelprijs wonnen voor hun DNA-model. Rosalinda’s foto werd gedeeld met het paar zonder haar toestemming.

2022 02 11 14.17.36

6: Nettie M. Stevens ontdekte dat sperma het geslacht van een kind bepaalt.

Nettie Stevens was een Amerikaanse biologe. Zij ontdekte dat het geslacht van een kind wordt bepaald door het chromosoom in het sperma dat een eicel bevrucht. Nettie wist dat vrouwen alleen het X-chromosoom in hun eicellen dragen en, nadat zij zich realiseerde dat mannelijk sperma zowel X- als Y-chromosomen draagt, stelde zij vast dat het geslacht van de baby wordt bepaald door het sperma.

Rond dezelfde tijd, kwam een wetenschapper genaamd Edmund Wilson tot dezelfde conclusie als Nettie. Hij diende zijn artikel in bij The Journal of Experimental Zoology, slechts 10 dagen voor haar. Hoewel hij een voetnoot opnam waarin stond dat hij op de hoogte was van Nettie’s bevindingen, wordt haar bijdrage vaak vergeten.

2022 02 11 14.19.05

7: Margaret Knight vond de papieren zak machine uit.

Margaret Knight was een Amerikaanse uitvinder. Zij creëerde de machine die het proces uitvond om papieren zakken te maken, die sindsdien worden gebruikt om de meeste plastic zakken in kruidenierswinkels te maken. Zij kwam op het idee toen zij bij de Columbia Paper Bag Company werkte, waar zij zich afvroeg of er een sneller proces mogelijk was dan het handmatig in elkaar zetten van de zakken.

Toen Margaret werkte aan een model van de machine, kwam een man genaamd Charles Anan het bekijken. Helaas werd haar octrooiaanvraag afgewezen omdat Anan reeds een octrooi had verkregen.

2022 02 11 14.19.39

8: Jocelyn Bell Burnell nam voor het eerst radio-pulsars waar.

Jocelyn Bell Burnell is een Ierse astrofysicus. Zij was afgestudeerd aan de Universiteit van Cambridge toen zij de eerste vier pulsars waarnam, kleine roterende sterren die stralingspulsen uitzenden. Jocelyn werkte samen met Anthony Hewish en Martin Ryle aan de bouw van een radiotelescoop om quasars te monitoren en het was haar taak om de gegevens te analyseren.

Na urenlang de gegevens te hebben doorgenomen, merkte Jocelyn enkele anomalieën op. Zij bracht het onder de aandacht van Hewish, die uiteindelijk de ontdekking als de zijne opeiste en samen met Ryle de Nobelprijs voor Natuurkunde won.

2022 02 11 14.21.15

9: Lise Meitner ontdekte kernsplitsing.

Lise Meitner was natuurkundige en waarnemend directeur van het Instituut voor Chemie. Zij vluchtte in 1933 toen Adolf Hitler aan de macht kwam, maar bleef in contact met de chemicus Otto Hahn. De twee ontdekten samen kernsplitsing. Helaas kreeg Meitner geen krediet omdat zij zowel vluchtelinge als joodse was. Hahn won later de Nobelprijs en weigerde Lise de eer te geven.

Het Berkeley Nuclear Research Center beschrijft Lise’s verhaal als “een van de meest in het oog springende voorbeelden van wetenschappelijke prestaties van vrouwen die door het Nobelcomité over het hoofd zijn gezien”.

2022 02 11 14.21.54

10: Marie Curie ontdekte radium en polonium.

Marie Curie was de eerste vrouw die een Nobelprijs won. Zij was ook de eerste en enige vrouw die tweemaal de Nobelprijs won, en dat op twee verschillende wetenschappelijke gebieden. Marie was natuurkundige en scheikundige en verrichtte baanbrekend onderzoek op het gebied van radioactiviteit, hetgeen leidde tot de ontdekking van radium en polonium, dat zij naar haar geboorteland Polen vernoemde. Marie creëerde ook mobiele röntgenapparatuur voor veldhospitalen tijdens de Eerste Wereldoorlog.

2022 02 11 14.35.37

11: Rachel Carson waarschuwde voor de gevaren van pesticiden.

Rachel Carson was een milieuwetenschapper en schrijfster. In 1962 waarschuwde ze in haar boek Silent Spring voor de gevaren van pesticiden en chemicaliën voor mens, dier en plant. Veel van de huidige gezondheidsproblemen van de planeet zijn te wijten aan dit giftige afval.

2022 02 11 14.34.21

12: Elizabeth Blackwell pionierde met onderwijs voor vrouwen in de geneeskunde.

Elizabeth Blackwell was een Britse arts. Zij was de eerste vrouw die een medische graad kreeg in de Verenigde Staten. Zij raakte geïnteresseerd in geneeskunde nadat een vriendin ziek werd en Blackwell vertelde dat haar verzorging waarschijnlijk beter zou zijn geweest met een vrouwelijke arts. Zij had te lijden onder aanzienlijke vooroordelen en seksisme toen zij zich aanmeldde voor medische scholen en werd uiteindelijk van elke school afgewezen, behalve van het Geneva Medical College, waar mannelijke studenten voor haar toelating stemden. Haar proefschrift uit 1849 over tyfus in het Buffalo Medical Journal, was het eerste in zijn soort dat door een vrouwelijke student uit de V.S. werd gepubliceerd.

Elizabeth Blackwell 1905

Elizabeth opende een opleidingsziekenhuis voor vrouwen in New York en gaf lezingen aan vrouwen over het belang van vrouwen in de medische wereld. Een van de aanwezigen was Elizabeth Garret Anderson, die later de eerste vrouwelijke arts in Engeland werd. In 1874 werkte zij samen met andere vooraanstaande vrouwen aan de oprichting van de eerste medische school voor vrouwen in Engeland.

Subscribe to World Council for Health’s newsletter to get up-to-date information about this

Het is tijd om samen te werken

Onderwijs is een fundamenteel mensenrecht. Toch verhinderen de ongelijkheid en de kansenkloof in het onderwijs nog steeds dat veel vrouwen en meisjes wereldwijd kunnen bijdragen aan de vooruitgang waar zij wonen. Het is belangrijk de genderstereotypen aan de kaak te blijven stellen die vrouwen overal ter wereld in bepaalde rollen indelen. Dit betekent niet dat alle vrouwen buitenshuis moeten werken en een succesvolle bèta/technische carrière moeten hebben; het betekent dat vrouwen de keuzevrijheid moeten hebben om toegang te krijgen tot dezelfde opleidingen en carrières als mannen en deze ook na te streven, als dat is wat zij willen doen.

Wij moeten samenwerken als een team, waarbij onze wetenschappelijke ontdekkingen moeten worden gewaardeerd en gerespecteerd, ongeacht ons geslacht. Wij moeten ook thuis als een team samenwerken, door de verantwoordelijkheid voor huishoudelijke en andere taken te delen en co-ouderschap te bedrijven.

Hier is onze boodschap aan alle meisjes en vrouwen op deze dag: je bent krachtig, je bent waardevol, en je bent niet alleen!

We are a people-powered platform for world health representing 170+ coalition partners in more than 46 countries.

Creative Commons License
Free Cultural Work

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License and is available for republishing and use as a Free Cultural Work.