W ciągu ostatnich dziesięcioleci światowa społeczność naukowa zwiększyła swoje wysiłki na rzecz inspirowania i angażowania kobiet i dziewcząt. Mimo to kobiety i dziewczęta są nadal niedostatecznie reprezentowane i niedoceniane w dziedzinach STEM. Na cześć Międzynarodowego Dnia Kobiet i Dziewcząt w Nauce (11 lutego) przedstawiamy 12 kobiet w nauce, które dokonały naprawdę ważnych rzeczy na przestrzeni dziejów.

1: Caroline Lucretia Herschel była pierwszą kobietą, która otrzymała pensję jako naukowiec.

Caroline Herschel była niemiecką astronomką, która dokonała kilku ważnych odkryć w astronomii, między innymi odkryła kilka komet, w tym 35P/Hershel-Rigollet. Była pierwszą kobietą na stanowisku rządowym, pierwszą, która zarabiała jako naukowiec, pierwszą, która opublikowała wyniki badań naukowych w „Philosophical Transactions”, pierwszą, która otrzymała złoty medal od Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego i pierwszą, która otrzymała honorowe członkostwo Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego.

2022 02 11 14.12.49

2: Mary Jackson była pierwszą czarnoskórą kobietą inżynierem NASA.

Mary Jackson była amerykańską matematyczką i inżynierem lotniczym w Narodowej Administracji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) – w tamtych czasach znanej jako Narodowy Komitet Doradczy ds. W 1951 r. rozpoczęła pracę jako informatyk w odizolowanym od reszty społeczeństwa West Area Computing Division. W 1985 r., po odbyciu zaawansowanych zajęć z inżynierii, Mary została pierwszą czarnoskórą kobietą-inżynierem w NASA.

Później przyjęła degradację na stanowisko kierownika, aby móc wpływać na zatrudnianie i awansowanie kobiet na stanowiska naukowe, inżynierskie i matematyczne w NASA.

2022 02 11 14.13.54

3: Alice Augusta Ball opracowała skuteczną metodę leczenia trądu.

Alice Augusta Ball, amerykańska chemiczka, opracowała „metodę Balla” – najskuteczniejszą metodę leczenia trądu na początku XX wieku. Ball była pierwszą Afroamerykanką i pierwszą kobietą, która uzyskała tytuł magistra na Uniwersytecie Hawajskim. Była również pierwszą Afroamerykanką i pierwszą kobietą na stanowisku profesora chemii w tej szkole.

2022 02 11 14.14.54

4: Marie Tharp sporządza mapę dna oceanu, udowadniając teorię tektoniki płyt.

Marie Tharp była amerykańskim geologiem i oceanografem. Brała udział w projekcie badawczym mającym na celu stworzenie mapy dna oceanu przy użyciu technologii, która wcześniej nie była wykorzystywana w ten sposób. Niestety, w tamtych czasach kobiety nie miały wstępu na łodzie badawcze. Koledzy przekazywali jej dane ze swoich wypraw, a ona, używając jedynie długopisów i linijki, tworzyła mapy dna oceanu.

2022 02 11 14.16.51

Naukowcy spodziewali się zobaczyć w większości płaską, pozbawioną cech charakterystycznych powierzchnię, ale mapa Marie pokazała, że dno oceanu jest w rzeczywistości pełne dolin, kanionów i gór. Marie znalazła grzbiet o długości 10 000 mil (16 000 km) i coś, co wyglądało na dolinę ryftową. Wysunęła hipotezę, że to właśnie w tym miejscu magma wydobywała się z Ziemi i tworzyła nową skorupę, gdy dno morskie rozprzestrzeniało się podczas dryfu kontynentów. W tamtych czasach wielu naukowców uważało pomysł przenoszenia kontynentów za niedorzeczny, a Marie mówiono, że jej pomysły to tylko „babskie gadanie”. W końcu społeczność naukowa zaakceptowała wyniki badań, które miały zasadnicze znaczenie dla teorii tektoniki płyt.

5: Rosalind Franklin przyczyniła się do odkrycia podwójnej helisy.

W 1951 r., pracując jako pracownik naukowy w King’s College w Londynie, Rosalind Franklin i jeden z jej studentów odkryli, że istnieją dwie formy DNA – sucha „A” i mokra „B”. Jedno z ich zdjęć rentgenowskich formy „B” DNA było decydującym dowodem przy ostatecznym ustalaniu struktury DNA. Zdjęcie Rosalindy, nazwane Fotografią 51, doprowadziło w 1962 r. do przyznania Jamesowi Watsonowi i Francisowi Crickowi Nagrody Nobla za opracowanie modelu DNA. Zdjęcie Rosalindy zostało udostępnione parze bez jej zgody.

2022 02 11 14.17.36

6: Nettie M. Stevens odkryła, że plemniki decydują o płci dziecka.

Nettie Stevens była amerykańską biologiem. Odkryła, że o płci dziecka decyduje chromosom znajdujący się w plemniku, który zapładnia komórkę jajową. Nettie wiedziała, że kobiety noszą w swoich jajach tylko chromosom X, a po uświadomieniu sobie, że męskie plemniki noszą zarówno chromosomy X, jak i Y, stwierdziła, że płeć dziecka zależy od plemników.

Mniej więcej w tym samym czasie naukowiec Edmund Wilson doszedł do tego samego wniosku, co Nettie. Złożył on swoją pracę w The Journal of Experimental Zoology zaledwie 10 dni przed nią. Chociaż zamieścił przypis informujący o tym, że wiedział o odkryciach Nettie, jej wkład jest często zapominany.

2022 02 11 14.19.05

7: Margaret Knight wynalazła maszynę do produkcji toreb papierowych.

Margaret Knight była amerykańską wynalazczynią. Stworzyła maszynę, dzięki której powstał proces produkcji toreb papierowych, wykorzystywany od tego czasu do produkcji większości plastikowych torebek w sklepach spożywczych. Na pomysł wpadła podczas pracy w Columbia Paper Bag Company, gdzie zastanawiała się, czy nie dałoby się opracować szybszego procesu niż ręczne składanie toreb.

Gdy Margaret pracowała nad modelem maszyny, przyszedł ją obejrzeć niejaki Charles Anan. Niestety, gdy próbowała złożyć wniosek o patent, został on odrzucony, ponieważ Anan już go uzyskał.

2022 02 11 14.19.39

8: Jocelyn Bell Burnell po raz pierwszy zaobserwowała pulsary radiowe.

Jocelyn Bell Burnell jest irlandzką astrofizyczką. Była studentką na Uniwersytecie w Cambridge, kiedy zaobserwowała pierwsze cztery pulsary, czyli małe obracające się gwiazdy, które emitują impulsy promieniowania. Jocelyn pracowała z Anthonym Hewishem i Martinem Ryle’em nad skonstruowaniem radioteleskopu do monitorowania kwazarów, a jej zadaniem było analizowanie danych.

Po wielu godzinach spędzonych na przeglądaniu danych Jocelyn zauważyła pewne anomalie. Zwróciła na to uwagę Hewisha, który ostatecznie uznał to odkrycie za swoje i wraz z Rylem otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.

2022 02 11 14.21.15

9: Lise Meitner odkrywa rozszczepienie jądra atomowego.

Lise Meitner była fizykiem i p.o. dyrektora Instytutu Chemii. Uciekła w 1933 r., gdy do władzy doszedł Adolf Hitler, ale utrzymywała kontakt z chemikiem Otto Hahnem. Obaj wspólnie odkryli rozszczepienie jądra atomowego. Niestety, nie doceniono Meitner, ponieważ była zarówno uchodźczynią, jak i Żydówką. Hahn, który później otrzymał Nagrodę Nobla, odmówił przyznania jej Lise.

Berkeley Nuclear Research Center opisuje historię Lise jako „jeden z najbardziej jaskrawych przykładów osiągnięć naukowych kobiet pominiętych przez Komitet Noblowski”.

2022 02 11 14.21.54

10: Maria Curie odkrywa rad i polon.

Marie Curie była pierwszą kobietą, która otrzymała Nagrodę Nobla. Była również pierwszą osobą i jedyną kobietą, która dwukrotnie otrzymała Nagrodę Nobla w dwóch różnych dziedzinach nauki. Maria była fizykiem i chemikiem, prowadziła pionierskie badania nad promieniotwórczością, które doprowadziły do odkrycia radu i polonu, z których ten ostatni nazwała na cześć swojej ojczyzny, Polski. Marie stworzyła również mobilne aparaty rentgenowskie, które służyły szpitalom polowym podczas I wojny światowej.

2022 02 11 14.35.37

11: Rachel Carson ostrzegała przed niebezpieczeństwami związanymi z pestycydami.

Rachel Carson była naukowcem i pisarką zajmującą się ochroną środowiska. W 1962 r. jej książka Silent Spring (Cicha wiosna ) ostrzegała przed zagrożeniami, jakie pestycydy i chemikalia stanowią dla ludzi, zwierząt i roślin. Wiele problemów zdrowotnych, z jakimi boryka się obecnie nasza planeta, wynika z obecności tych toksycznych odpadów.

2022 02 11 14.34.21

12: Elizabeth Blackwell była pionierką edukacji kobiet w dziedzinie medycyny.

Elizabeth Blackwell była brytyjską lekarką. Była pierwszą kobietą, która uzyskała tytuł lekarza w Stanach Zjednoczonych. Zainteresowała się medycyną po tym, jak jej przyjaciółka zachorowała i powiedziała Blackwellowi, że jej opieka byłaby prawdopodobnie lepsza, gdyby lekarz był kobietą. Starając się o przyjęcie do szkół medycznych, doświadczyła wielu uprzedzeń i seksizmu. Ostatecznie odrzucono jej kandydatury z każdej szkoły z wyjątkiem Geneva Medical College, gdzie za jej przyjęciem głosowali studenci płci męskiej. Jej praca magisterska z 1849 r. na temat tyfusu brzusznego, opublikowana w ” Buffalo Medical Journal„, była pierwszą tego rodzaju publikacją wykonaną przez studentkę z USA.

Elizabeth Blackwell 1905

Elżbieta otworzyła w Nowym Jorku szpital dla kobiet i prowadziła wykłady dla kobiet na temat znaczenia obecności kobiet w medycynie. Jedną z uczestniczek spotkania była Elizabeth Garret Anderson, która została pierwszą kobietą lekarzem w Anglii. W 1874 r. wraz z innymi wybitnymi kobietami stworzyła pierwszą w Anglii szkołę medyczną dla kobiet.

Subscribe to World Council for Health’s newsletter to get up-to-date information about this

Czas na wspólną pracę

Edukacja jest jednym z podstawowych praw człowieka. Jednak nierówności i luki w możliwościach edukacyjnych nadal uniemożliwiają wielu kobietom i dziewczętom na całym świecie przyczynianie się do postępu w miejscu zamieszkania. Ważne jest, by nadal walczyć ze stereotypami dotyczącymi płci, które zaszufladkowują kobiety do określonych ról na całym świecie. Nie oznacza to, że wszystkie kobiety muszą pracować poza domem i odnosić sukcesy w naukach ścisłych; oznacza to, że kobiety muszą mieć swobodę wyboru i mieć dostęp do takiej samej edukacji i kariery zawodowej jak mężczyźni, jeśli tak zdecydują.

Musimy pracować razem jako zespół, w którym nasze odkrycia naukowe powinny być cenione i szanowane bez względu na płeć. Musimy także współpracować jako zespół w domu, dzieląc się odpowiedzialnością za prace domowe i inne zadania, a także współwychowując dzieci.

W tym dniu kierujemy nasze przesłanie do wszystkich dziewcząt i kobiet: jesteś silna, jesteś wartościowa i nie jesteś sama!

We are a people-powered platform for world health representing 170+ coalition partners in more than 46 countries.

Creative Commons License
Free Cultural Work

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License and is available for republishing and use as a Free Cultural Work.